Αθηνά Σχινά | Ιστορικός Κριτικός Τέχνης

Πάνε πενήντα ένα χρόνια από τότε που για πρώτη φορά εκδόθηκε η "Φάρμα των Ζώων" του George Orwell, έργο λογοτεχνικό, γραμμένο με απλότητα, χιούμορ και μεταφορικά σχήματα, έργο που έγινε σημείο αναφοράς στα μεταπολεμικά χρόνια, εμπνέοντας αρκετούς συγγραφείς.

Σε σχέση και αντίστοιχα με τη "Φάρμα των Ζώων", η εικαστική έκφραση, ανάμεσα στα άλλα. χρησιμοποιεί μεταφορές και αλληγορίες για να διατυπώσει, μέσα από αλήθειες και ανατροπές, διαπιστώσεις της πραγματικότητας και υπαινιγμούς για τον επαναπροσδιορισμό της. Κυρίως για τον επαναπροσδιορισμό του θεατή με βάση τις εμπειρίες, τις σχέσεις, τις συναρτήσεις και τις επιθυμίες του στη ζωή που βιώνει. στο περιβάλλον μέσα από το οποίο συναναστρέφεται και το οποίοτον καθορίζει.

Η Στέλλα Μιμίκου, με χιούμορ, αυτοσαρκασμό, ειρωνεία και μεταφορική γλώσσα, δημιουργεί τη δική της "Φάρμα" που τη συνεχίζουν τα "Θυέστεια Δείπνα“ σ’ αυτό της το Συμπόσιο μετασχηματισμών και αλληγορίας.

Το θύμα-κότα με εγγυήσεις, ταυτότητα και διαπιστευτήρια. εξαργυρώνει την φυλακισμένη του ζωή, του κοτετσιού, με την αποθέωση της στον Παρθενώνα της ιδεολογικής κατανάλωσης. Από εκεί το θύμα-κότα κατέρχεται με την τραγωδία της μεγαλοπρέπειας στα Δείπνα, μετασχηματιζόμενο από εξιλαστήριο ήρωα σε γεύμα.

Το design δηλώνει συμπεριφορές, επιλογές, νοοτροπίες. Ο εφαρμοσμένος σχεδιασμός δημιουργεί πατέντες. Η χρήση της κάθε πατέντας οικοδομεί μια ιδιαίτερη γλώσσα προσδιορισμού της στάσης ζωής μας απέναντι στις πραγματικότητες με τις οποίες συναλλασσόμαστε. Η συναλλακτική σχέση ταυτίζει, στην συγκεκριμένη περίπτωση, το θύμα με τον θύτη και οι ρόλοι αντιστρέφονται.

Στο "Συμπόσιο" της Στέλλας Μιμίκου η αυτοματοποίηση της παραγωγής και επεξεργασίας του προϊόντος, η στερεοτυπία του σήματος κυκλοφορίας στην αγορά, ο μύθος της διαφημιστικής καμπάνιας, τα ready made του γρήγορου φαγητού, οι εκδοχές και οι επιλογές διαμόρφωσης των πιάτων, αποτελούν όλα γλώσσες διαδικασίας.

Η ζωγράφος διαπραγματεύεται τις γλώσσες αυτές διαδικασίας και παραγωγής με ένα δικό της προσωπικό τρόπο. Χρησιμοποιεί μεικτά υλικά δημιουργώντας γλυ-πτοζωγραφικά έργα προσομοίωσης (assimilation) τα οποία προκαλούντην αληθοφάνεια, αφήνοντας έκθετη τη βούληση που υποκαθίσταται, κάποτε, από την βουλιμία την καταναλωτική και όχι μόνον, της εικόνας που προτρέπει, της έλξης που ερεθίζει, της βιομηχανοποι- ημένης ευμάρειας που προδίδει. Η ένδεια μέσα στην αφθονία, η ποικιλία μέσα στην παραλλαγή, η εικονική πραγματικότητα μέσα στην αληθινή, μεταστρέφουν τη διαδικασία σετελετουργία και αντίστροφα.

Ο θίασος των αλυσιδωτών αυτών σχέσεων και ρόλων μέσα στους οποίους η ιδεολογία γίνεται προϊόν και το προϊόν βρώσιμη ιδεολογία, προτρέπουν και προβληματίζουν παράλληλα το θεατή για τα περιθώρια που αφήνει ο ίδιος στην κριτική του διάσταση να λειτουργήσει, να συμπαρασυρθεί, άλλοτε να καρατομηθεί και να αποθεωθεί, όπως η αθώα όρνιθα του νέου Παρθενώνα που μεταφράζεται σε απόψεις πιάτων, σε απόψεις διατροφικές, σε απόψεις γούστου και καλλιέργειας της εκάστοτε πεποίθησης του χρήστη. Του χρήστη που τροφοδοτεί καιτροφοδοτείται από παραμέτρους που ο πολιτισμός του πλέον επιδοτεί.

Τα έργα της Στέλλας Μιμίκου λειτουργούν αυτόνομα. τόσο με συνθετικές, δρομοκατασκευαστικές και μορφοχρωματικές ισορροπίες, όσο και μέσα στο "περι-βάλλον" που η ίδια διαμορφώνει. Είναι καθε έργο αυτοτελές και παράλληλο υποσύνολο της ιδέας που ο δημιουργός διατυπώνει. Η ψευδαίσθηση προσφέρει άλλοθι στην αλήθεια και η αλήθεια στην ψευδαίσθηση.

Το "περιβάλλον" της Στέλλας Μιμίκου μας προσφέρει άλλωστε ένα ανπκαθρέπτισμα παρελκομένων της ζωής μας, προσκαλώντας μας στους βωμούς και στο Συμπόσιο. που από κοινού μαζί της διοργανώσαμε το τίμημα του. Ανταποκρινόμαστε σ’ αυτό της το κάλεσμα ακού- γοντας παράλληλα τη θαμπή πλέον φωνή του κόκορα στην υπενθύμιση που έκανε κάποτε στον Ευαγγελιστή Θωμά, αντιλαλώντας κάποια ανήσυχα ειδοποιητήρια στο βρώσιμο βιωτό μας, ύστερα πιάτου αιώνα.

 

Αθηνά Σχινά
Ιστορικός Κριτικός Τέχνης